काठमाडौं। बालबालिकालाई कहिले, के र कति सिकाउने भन्ने कुरा बुझ्न त्यति सजिलो छैन । तर आमाबाबुले आफ्ना छोराछोरीलाई राम्रो पालनपोषण दिन चाहन्छन्, ताकि उनीहरू भविष्यमा सफल व्यक्ति बन्न सकून्।

आफ्ना सन्तान हुर्काउन लागेका सबै अभिभावकहरू आफ्नो बच्चा बुद्धिमान र स्मार्ट बनोस् भन्ने चाहन्छन् । अरु समस्या जस्तै यस मामिलामा पनि इच्छाले मात्र केही हुदैन । बरु प्रयास गर्नुपर्छ, सचेत हुनुपर्छ। आफ्नो बच्चालाई बुद्धिमान बनाउन र उसको क्ष्त्त स्तर उत्कृष्ट बनाउनको लागि, तपाईंले ज्ञ देखि छ वर्षको उमेरमा उसलाई ध्यान दिनुहोस्।

बच्चाहरूको IQ बढाउनको लागि तपाईंलाई कुनै पनि हार्ड कोर गतिविधिको आवश्यकता पर्दैन। बरु, आफ्नो एक देखि तीन वर्षसम्मको बच्चालाई ब्लक, बल र अन्य समान खेलौनाहरूसँग खेल्न सिकाउनुहोस्। ब्लकहरू एकअर्कासँग जोड्ने, विभिन्न भागहरू थपेर हट बनाउने, आदि।

यस्ता गतिविधिले बच्चाको स्मरणशक्ति बढाउँछ। किनकी पहिले तपाईले बच्चालाई यो कसरी बनाउने भनेर देखाउनुहुन्छ र त्यसपछि बच्चाले बनाउँछ, यसले उसको सोच्ने, बुझ्न र सम्झने क्षमताको विकास गर्न मद्दत गर्दछ।

बालबालिकाको IQ स्तर बढाउने उपायः
संगीत संग जोड्नुहोस्ः संगीतको सहयोगले बालबालिकाको मस्तिष्कको विकासलाई तिब्रता दिन सकिन्छ । बच्चाहरूलाई कुनै पनि संगीत वाद्ययन्त्र बजाउन सिकाउनुहोस्। बच्चाहरूलाई गितार, सितार, वीणा वा तबला सिक्नको लागि राम्रो संगीत विद्यालयमा पठाउन सक्नुहुन्छ। यसले बच्चाको गणितीय सीप पनि विकास गर्नेछ।

बच्चाहरूलाई खेल्न प्रोत्साहित गर्नुहोस्ः मोबाइल, कम्प्युटर र ग्याजेटको युगमा बालबालिकाहरू घरमा बढी समय बिताउँछन् र विरलै बाहिर निस्कन र पार्क वा मैदानमा खेल्छन्। तर, बालबालिकालाई बाहिरी खेल खेल्न प्रोत्साहन गर्दा उनीहरूको IQ बढाउन मद्दत गर्न सक्छ। अन्य बालबालिकासँग खेल्दा बच्चाहरूले धेरै नयाँ सीपहरू सिक्न सक्षम हुन्छन् र यसले उनीहरूको मानसिक विकासमा पनि सुधार गर्छ।

दिमागका खेलहरू: बालबालिकाको बौद्धिक स्तर बढाउन, दिमागलाई व्यायाम गर्ने खेल खेल्न उत्प्रेरित गर्नुहोस्। पजलहरू समाधान गर्नुहोस्, चेस खेल्नुहोस् र क्रसवर्डहरू समाधान गर्नुहोस्। यसले बच्चाको दिमागलाई व्यायाम गर्छ र IQ बढाउँछ।

बालबालिकालाई ओमेगा ३ फ्याटी एसिड भएको खानेकुरा खुवाउनुहोस् :ओमेगा–३ फ्याटी एसिडले भरपूर खानेकुरा खानु मस्तिष्कका लागि फाइदाजनक साबित हुन्छ । वास्तवमा, ओमेगा-3 मस्तिष्कको विकासमा मद्दत गर्दछ। जब बच्चाको DHA स्तर कम हुन्छ, उसलाई पढ्न, लेख्न र चीजहरू सम्झन कठिनाइ हुन्छ। यस्तो अवस्थामा ओमेगा–३ फ्याटी एसिड भएको खानेकुरा खाँदा मस्तिष्कको कार्यमा सुधार हुन्छ र मस्तिष्कको विकास पनि छिटो हुन्छ ।

शाकाहारी वा मांसाहारी जुनसुकै स्रोतबाट पनि ओमेगा ३ फ्याट्टी एसिड प्राप्त गर्न सकिन्छ । ओखर, सुक्खा फल, बदाम, अलैची, सूर्यमुखी, सोयाबिन, अंकुरित गेडागुडी, बन्दा, हरियो सिमी, ब्रोकोली, हरिया पातदार तरकारीहरू, स्ट्रबेरीजस्ता फलहरूमा प्रशस्त मात्रामा ओमेगा ३ पाइन्छ । ट्युना, साल्मन, हिल्सा, सार्डिनजस्ता समुद्री खाना समेत ओमेगा ३ को राम्रा स्रोतहरू हुन् । यसबाहेक गाईको दूध, बदाम र अण्डा दिन सकिन्छ।

प्राणायाम गर्ने: दिमागलाई शान्त पार्नुको अलावा, दिमागलाई उत्तेजित गर्न गहिरो सास फेर्ने अभ्यास पनि प्रयोग गर्न सकिन्छ। बच्चाहरूलाई नियमित रूपमा प्राणायाम गर्न लगाउनुहोस्। यसले उनीहरूको फोकस बढाउँछ र तनाव पनि कम गर्छ।

बालबालिकामा स्वस्थ बानी बसाल्नुहाेस्, स्क्रिन समय कम राख्नुहोस्, सामाजिक सञ्जालबाट टाढा रहनुहोस्, बिहान सबेरै उठ्नुहोस्, राती समयमा सुत्नुहोस्।