गर्मीमा तरकारी खाँदा-खाँदा वाक्क हुनुभयो? यसरी बनाउनुहोस् काँचो आँपको स्वादिलो खट्टी-मीठी!

डिसी नेपाल

८ जेठ २०८३ १२:१३

काठमाडौँ — जेठको चर्को गर्मीसँगै धेरैको भान्छामा एउटै समस्या देखिन थाल्छ— “आज तरकारी के पकाउने?” गर्मीको समयमा बजारमा पाइने नियमित तरकारीहरू खाइरहँदा जिब्रोको स्वाद हराए जस्तो हुन्छ। तेल र कडा मसलादार खानेकुरा देख्दा पनि कतिपयलाई मन लाग्दैन। अझ दिनमा दुई पटक एउटै तरकारी दोहोर्‍याएर खानु त निकै दिक्क लाग्दो कुरा हो।

यदि तपाईं पनि यस्तै समस्याबाट गुज्रिरहनु भएको छ र हल्का, कम मसलादार तर असाध्यै चटपटे केही खानेकुराको खोजीमा हुनुहुन्छ भने, अब चिन्ता नगर्नुहोस्। यो गर्मीमा तपाईं तरकारीको विकल्पका रूपमा काँचो आँपको अमिलो-पहेंलो खट्टी-मीठी चटनी वा अचार बनाउन सक्नुहुन्छ।

काँचो आँपबाट बन्ने यो खट्टी-मीठी यति स्वादिष्ट हुन्छ कि, एकपटक यसको स्वाद लिएपछि तपाईं यसलाई हरेक दिन आफ्नो खानाको थालमा सजाउन चाहनुहुन्छ। यसले मुखको स्वाद मात्र बदल्दैन, बल्कि गर्मीमा स्वास्थ्यका लागि पनि निकै फाइदाजनक मानिन्छ।

काँचो आँप स्वास्थ्यका लागि निकै राम्रो स्रोत हो। यसको प्रकृति शीतल हुने भएकाले यसले गर्मी महिनामा शरीरको तापक्रम सन्तुलनमा राख्न र लू (तातो हावा) बाट जोगाउन मद्दत गर्छ। यसमा भरपूर मात्रामा भिटामिन सी पाइन्छ, जसले पाचन प्रणालीलाई चुस्त राख्नुका साथै गर्मीमा लाग्ने आलस्यतालाई तुरुन्तै भगाउँछ। यो खट्टी-मीठीले तपाईंको निष्क्रिय भएका स्वादका कोपिलाहरू (Taste Buds) लाई क्षणभरमै ब्युँझाउने काम गर्छ।

यो बनाउन निकै सजिलो छ र यसलाई तयार पार्न धेरै समय पनि लाग्दैन। आउनुहोस्, नोट गर्नुहोस् काँचो आँपको खट्टी-मीठी बनाउने सबैभन्दा सजिलो र छिटो रेसिपी:

काँचो आँपको खट्टी-मीठी बनाउने सजिलो विधि

आवश्यक सामग्रीहरू:

काँचो आँप (आमिया): २-३ वटा (लामो वा चेप्टो टुक्रामा काटिएको)
सख्खर (गुँड) वा चिनी: स्वाद र अमिलोपन हेरेर १ कप जति
सौंफ (सौँप): १ सानो चम्चा (यसले मुख्य स्वाद दिन्छ)
मेथी र कलौंजी (मंग्रेल): आधा-आधा सानो चम्चा
जिरा र तोरीको दाना: आधा सानो चम्चा
हलेदो (बेसार) र रातो खुर्सानीको धुलो: आधा सानो चम्चा
साधारण नुन र बिरे नुन: स्वाद अनुसार
खाने तेल: १ देखि २ ठूलो चम्चा
पानी: १ कप

बनाउने चरणबद्ध प्रक्रिया:

1.आँपको तयारी:५ मिनेट.

सबैभन्दा पहिले काँचो आँपलाई राम्ररी धोएर बोक्रा छोडाउनुहोस्। त्यसपछि यसलाई आफ्नो इच्छा अनुसार लामो-लामो वा स-साना टुक्राहरूमा काट्नुहोस् र भित्रको कोया (बियाँ) फाल्नुहोस्।

2.मसला फुराउने (तड्का):२ मिनेट.

एउटा प्यान वा कराहीमा थोरै तेल तताउनुहोस्। तेल तातेपछि त्यसमा मेथी, सौंफ, कलौंजी, जिरा र तोरीको दाना हालेर हल्का पड्किन दिनुहोस्। (ध्यान दिनुहोस्, सौंफको मात्रा अलि बढी हुँदा सुगन्ध र स्वाद उत्कृष्ट आउँछ)।

3.आँप भुट्ने र मसला मिसाउने:३ मिनेट.

फुराइएको मसलामा काटिएको काँचो आँप हालेर मध्यम आँचमा २ मिनेटजति भुट्नुहोस्। त्यसपछि त्यसमा बेसार, रातो खुर्सानीको धुलो, साधारण नुन र बिरे नुन हालेर राम्ररी चलाउनुहोस्।

4.पानी र सख्खर हालेर पकाउने:७-१० मिनेट.

अब त्यसमा १ कप पानी हाल्नुहोस् र आँप अलिकति गल्न थालेसम्म छोपेर पकाउनुहोस्। आँप हल्का नरम भएपछि त्यसमा सख्खर वा चिनी मिसाउनुहोस्। सख्खर पग्लिएर रस अलिकति बाक्लो र चमकदार (Glossy) नभएसम्म यसलाई खुल्लै मध्यम आँचमा उम्लन दिनुहोस्।

विशेष टिप: खट्टी-मीठी धेरै सुक्खा हुनुहुँदैन, यसमा अलिकति लेदो (रस्सा) रहन दिनुहोस् किनभने चिसो भएपछि यो आफैँ थप बाक्लो हुन्छ। यसलाई चिसो पारेर सफा सिसाको बट्टामा राखेर फ्रिजमा १ महिनासम्म भण्डारण गरेर खान सकिन्छ।

यो अमिलो-मीठो खट्टी-मीठीलाई तपाईं रोटी, पराठा वा सादा दाल-भातसँग साइड डिशको रूपमा खान सक्नुहुन्छ। अब गर्मीमा तरकारी खान मन नलागे भन्दै पेट खाली नराख्नुहोस्, तुरुन्तै यो सजिलो खट्टी-मीठी बनाएर आफ्नो खानालाई स्वादिलो र स्वास्थ्यलाई शितल बनाउनुहोस्!