काठमाडौँ । भनाइ नै छ, “हरेक दिन एउटा स्याउ खानुहोस् र डाक्टरलाई टाढै राख्नुहोस्”। स्याउ हाम्रो स्वास्थ्यका लागि कति फाइदाजनक छ भन्ने कुरा यो उखानले नै प्रष्ट पार्छ। तर, यसलाई खाने सही समय र तरिका नमिल्दा हामीले सोचेजस्तो लाभ पाउन सक्दैनौँ।

स्वास्थ्य विशेषज्ञहरूका अनुसार, यदि तपाईंले हरेक बिहान खाली पेटमा एउटा स्याउ खाने बानी बसाल्नुभयो भने यसले शरीरमा अद्भुत र जादुमयी परिवर्तनहरू ल्याउँछ। स्याउमा भिटामिन सी, पोटासियम, फाइबर, र विभिन्न प्रकारका एन्टिअक्सिडेन्टहरू प्रचुर मात्रामा पाइन्छन्।

बिहान खाली पेटमा स्याउ खाँदा प्राप्त हुने केही प्रमुख स्वास्थ्य लाभहरू यस प्रकार छन्:

१. पाचन प्रणाली बलियो बनाउँछ

स्याउमा ‘पेक्टिन’ (Pectin) नामक घुलनशील फाइबर पाइन्छ। बिहान खाली पेटमा स्याउ खाँदा यसले आन्द्राको कार्यक्षमता बढाउँछ र कब्जियत (Constipation) को समस्यालाई जरैदेखि निको पार्न मद्दत गर्छ। यसले पेट फुल्ने र ग्यास्ट्रिकको समस्याबाट पनि राहत दिन्छ।

२. तौल नियन्त्रणमा सहयोगी

यदि तपाईं तौल घटाउने सोचमा हुनुहुन्छ भने बिहान खाली पेटमा स्याउ खानु उत्तम विकल्प हो। स्याउमा फाइबरको मात्रा उच्च र क्यालोरी निकै कम हुन्छ। बिहानै स्याउ खाँदा पेट लामो समयसम्म भरिएको अनुभूत हुन्छ, जसले गर्दा दिउँसो आवश्यकताभन्दा बढी खाना खाने बानी छुट्छ।

३. मुटुको स्वास्थ्यमा सुधार

स्याउमा पाइने एन्टिअक्सिडेन्ट र फाइबरले शरीरमा खराब कोलेस्ट्रोल (LDL) को स्तर घटाउन मद्दत गर्दछ। यसले धमनीहरूमा बोसो जम्न दिँदैन, जसका कारण रक्तसञ्चार सुचारु हुन्छ र हृदयघात (Heart Attack) वा मुटु सम्बन्धी अन्य रोगहरूको जोखिम निकै कम हुन्छ।

४. रोग प्रतिरोधात्मक क्षमता बढाउँछ

स्याउमा भिटामिन ‘सी’ र एन्टिअक्सिडेन्टहरू भरपूर मात्रामा हुन्छन्। बिहान खाली पेटमा यसको सेवन गर्दा शरीरको रोग प्रतिरोधात्मक क्षमता बलियो हुन्छ, जसले तपाईंलाई मौसम परिवर्तन हुँदा लाग्ने भाइरल ज्वरो, रुघाखोकी र अन्य संक्रमणहरूबाट जोगाउँछ।

५. मधुमेह (Diabetes) नियन्त्रण

मधुमेहका बिरामीहरूका लागि स्याउ निकै फाइदाजनक मानिन्छ। स्याउमा पाइने घुलनशील फाइबरले रगतमा चिनीको मात्रा (Blood Sugar Level) लाई अचानक बढ्न दिँदैन र यसलाई सन्तुलनमा राख्न मद्दत गर्छ।

६. छालामा प्राकृतिक चमक

नियमित रूपमा खाली पेटमा स्याउ खाँदा शरीरमा रहेका हानिकारक टक्सिन (विषाक्त पदार्थ) हरू बाहिर निस्कन्छन्। यसले रगत सफा गर्नुका साथै छालालाई भित्रैदेखि स्वस्थ, चम्किलो र दाग-धब्बा रहित बनाउन मद्दत गर्छ।

स्याउ सधैँ राम्रोसँग पखालेर बोक्रासहित खानुपर्छ, किनभने स्याउको बोक्रामा सबैभन्दा बढी फाइबर र पोषक तत्वहरू हुन्छन्। तर, बजारमा पाइने स्याउ चम्किलो देखाउन ‘वैक्स’ को प्रयोग गरिएको हुन सक्छ, त्यसैले यसलाई खानुअघि केही समय मनतातो पानीमा डुबाएर सफा गर्नु सुरक्षित हुन्छ।

बिहानको सुरुवात चिया वा कफीको सट्टा एउटा ताजा स्याउबाट गर्नुहोस् र आफ्नो शरीरलाई दिनभर ऊर्जावान् एवं निरोगी राख्नुहोस्।

नोट: यदि तपाईंलाई कुनै कडा स्वास्थ्य समस्या वा ग्यास्ट्रिकको गम्भीर समस्या छ भने, आफ्नो डाइटमा परिवर्तन गर्नुअघि चिकित्सकको सल्लाह लिनु उपयुक्त हुन्छ।