काठमाडौं । फुटबल इतिहासमा कतिपय यस्ता क्षणहरू छन्, जसले खेलको परम्परागत नियम र अनुमानलाई पूर्ण रूपमा गलत साबित गरिदिन्छन्। यस्तै एउटा अविश्वसनीय र ऐतिहासिक अध्याय सन् २०१६ को युरोपियन च्याम्पियनसिप (युरो कप) मा रचिएको थियो।

फ्रान्समा आयोजना भएको उक्त प्रतियोगितामा क्रिस्टियानो रोनाल्डोको कप्तानीमा रहेको पोर्चुगलले समूह चरणको एउटै पनि खेल नजितीकन अन्ततः युरोपेली च्याम्पियन बन्दै मुख्य उपाधि नै हात पार्यो।

समूह चरणमा निकै फितलो र आलोचित प्रदर्शन गरेको टोली कसरी युरोपको राजा बन्न सफल भयो भन्ने कुरा खेल विश्लेषकहरूका लागि आज पनि एउटा रोचक गणितीय र रणनीतिक अध्ययनको विषय बनेको छ।

पोर्चुगलको यो जादुमयी यात्रा सम्भव हुनुको मुख्य श्रेय युइएफएले सोही वर्षदेखि लागू गरेको नयाँ नियमलाई जान्छ। सन् २०१६ को युरो कपदेखि टोली संख्या १६ बाट बढाएर २४ पुर्‍याइएको थियो, जसलाई ६ वटा समूहमा विभाजन गरियो।

नयाँ नियमानुसार प्रत्येक समूहका शीर्ष दुई टोलीसँगै तेस्रो स्थान हासिल गर्ने उत्कृष्ट चार टोलीहरू पनि नकआउट (राउन्ड अफ १६) मा प्रवेश पाउने व्यवस्था गरिएको थियो। यही विस्तारित ढाँचा पोर्चुगल र रोनाल्डोका लागि भाग्यको ढोका बन्यो।

समूह ‘एफ’ मा रहेको पोर्चुगलले आफ्ना तीनवटै खेलहरू क्रमशः आइसल्याण्डसँग १–१, अस्ट्रियासँग ०–० र हंगेरीसँग ३–३ को बराबरीमा टुङ्ग्यायो। तीन खेलबाट कुनै जित निकाल्न नसके पनि ३ अंक र ‘शून्य’ गोल अन्तरका साथ पोर्चुगल आफ्नो समूहमा तेस्रो स्थानमा रहन सफल भयो।

जब सबै समूहका तेस्रो स्थानका टोलीहरूको अंक तालिका तुलना गरियो, तब पोर्चुगल भाग्यमानी साबित हुँदै चौथो अर्थात् अन्तिम उपलब्ध स्थान कब्जा गरेर नकआउट चरणमा घिस्रिँदै पुग्न सफल भयो। समूह चरणमा एउटै खेल नजिते पनि नकआउट चरण पुगेपछि पोर्चुगलको रणनीति र भाग्य दुवैले नयाँ मोड लियो।

प्रशिक्षक फर्नान्डो सान्तोसले टोलीको रक्षापंक्तिलाई यति मजबुत बनाए कि विपक्षीहरूका लागि पोर्चुगललाई पराजित गर्नु फलामको च्युरा चपाउनु सरह भयो। राउन्ड अफ १६ मा क्रोएसियालाई अतिरिक्त समयमा १–० ले र क्वार्टरफाइनलमा पोल्याण्डलाई पेनाल्टी सुटआउटमा पराजित गर्दै पोर्चुगलले सेमिफाइनलको यात्रा तय गर्‍यो।

प्रतियोगिताको निर्धारित ९० मिनेटभित्र पोर्चुगलले निकालेको पहिलो र एक मात्र स्पष्ट जित सेमिफाइनलमा वेल्स विरुद्धको २–० को खेल थियो। पेरिसमा भएको फाइनल खेलमा आयोजक फ्रान्स विरुद्ध मैदान उत्रिँदा खेलको सुरुवाती २४ औँ मिनेटमै कप्तान क्रिस्टियानो रोनाल्डो चोटग्रस्त हुँदै आँसुका साथ मैदानबाट बाहिरिएपछि पोर्चुगल ठूलो संकटमा परेको थियो।

तर, रोनाल्डोले मैदान बाहिर प्राविधिक क्षेत्रमा उभिएर प्रशिक्षक सरह खेलाडीहरूलाई दिएको निरन्तरको हौसला र निर्देशनले टोलीमा एउटा अभूतपूर्व ऊर्जा भर्यो। निर्धारित समयको खेल गोलरहित बराबरीमा सकिएपछि अतिरिक्त समयको १०९ औँ मिनेटमा वैकल्पिक खेलाडी एडेरले प्रहार गरेको सनसनीपूर्ण गोलले फ्रान्सलाई स्तब्ध पार्यो।

यसरी समूह चरणमा एउटै खेल नजितेको, आलोचनाको शिखरमा रहेको र केवल गणितीय समीकरणको सहारामा अघिल्लो चरण पुगेको पोर्चुगलले फुटबल इतिहासकै सबैभन्दा अचम्मको पुनरागमन गर्दै युरो २०१६ को ऐतिहासिक उपाधि चुम्न सफल भयो।