काठमाडौँ । एकै विश्वकपमा सर्वाधिक १३ गोल गर्ने फ्रान्सका दिग्गज फुटबलर जष्ट फन्टिन को ऐतिहासिक कीर्तिमान आज पनि विश्व फुटबलमा कायमै छ र यो कीर्तिमान एउटा अचम्मको र किंवदन्ती जस्तै बनेको छ।

अझ रोचक कुरा त के छ भने, सन् १९५८ को उक्त ऐतिहासिक विश्वकप खेल्दा उनले आफ्नै जुत्तासमेत लगाएका थिएनन् र उनी फ्रान्सको सुरुआती ११ (स्टार्टिङ ११) का लागि पहिलो रोजाइका खेलाडीसमेत थिएनन्।

अभ्यास खेलका क्रममा सहकर्मी खेलाडी रेने ब्लियार्ड घाइते भएपछि फन्टिनले टोलीमा स्थान पाएका थिए भने अभ्यासकै क्रममा आफ्नो जुत्ता च्यातिएपछि उनले साथी स्टेफन ब्रुईसँग जुत्ता सापट मागेर ऐतिहासिक खेल खेलेका थिए।

त्यस समयमा आजको जस्तो सर्वाधिक गोलकर्तालाई ‘गोल्डेन बुट’ दिने प्रचलन थिएन (यो अवार्ड सन् १९८२ बाट मात्र सुरु भएको हो)। त्यसैले सन् १९५८ मा कीर्तिमान रच्दा उनलाई कुनै ट्रफी नभई एक स्वीडिस अखबारले ‘शार्प शूटर’ का रूपमा एउटा एयर राइफल (बन्दुक) उपहार दिएको थाहा पाउँदा आजका खेल प्रेमीहरू चकित पर्न सक्छन्।

पछि सन् २०१४ मा मात्र फिफाले उनको यो अतुलनीय उपलब्धिलाई सम्मान गर्दै एक विशेष प्लाटिनम बुट प्रदान गरेको थियो। केवल ६ खेलमा १३ गोल गरेका फन्टिनको यो कीर्तिमानलाई त्यसयता ६८ वर्षसम्म कसैले तोड्न सकेका छैनन्। सन् १९७० मा जर्मनीका गर्ड मुलरले १० गोल गरेयता कुनै पनि खेलाडीले दोहोरो सङ्ख्यामा गोल गर्न सकेका छैनन्।

वर्तमान सन् २०२६ को फिफा विश्वकपमा भने फन्टिनको यो शताब्दीऔँ पुरानो कीर्तिमानको नजिक केही आधुनिक स्टारहरू पुग्न थालेका छन्। ४८ टोलीको यस विस्तारित विश्वकपमा सेमिफाइनल पुग्ने टोलीले कुल ८ खेल खेल्न पाउने भएकाले पनि खेलाडीहरूलाई गोल सङ्ख्या बढाउन मद्दत पुगेको छ।

जारी प्रतियोगितामा लियोनेल मेसी र किलियन एम्बाप्पे दुवै खेलाडी ८-८ गोल गर्दै गोल्डेन बुटको दौडमा सबैभन्दा अगाडि छन्। ७ गोल गरेका अर्लिङ हाल्यान्ड क्वाटरफाइनलबाटै बाहिरिएका छन् । तेस्रो स्थानको लागि हुने खेलको गोलको समेत गणना हुने हुनाले एम्बाप्पे सेमिफाइनल हारेर पनि दौडमा कायमै छन् । इंग्ल्यान्डका दुई स्टारहरू ह्यारी केन र जुड बेलिङ्घम ६-६ गोलका साथ दौडमा कायम छन्।

यदि आजको आधुनिक समय हुन्थ्यो भने फन्टिनले फ्रान्स नभई अर्कै देशको प्रतिनिधित्व गरिरहेका हुने थिए। सन् १९३३ अगस्टमा मोरक्कोको माराकेसमा जन्मिएका फन्टिनको जन्म हुँदा मोरक्को फ्रान्सको संरक्षणमा (प्रोटेक्टोरेट) थियो। मोरक्कोले स्वतन्त्रता पाउनुभन्दा अगाडि नै उनी फ्रान्सेली लिगमा स्थापित भइसकेकाले उनले ‘लेस ब्लुज’ (फ्रान्स) बाट अन्तर्राष्ट्रिय फुटबल खेलेका हुन्। त्यसैले जारी २०२६ को विश्वकपमा फ्रान्स र मोरक्कोबीच भएको क्वार्टरफाइनल भिडन्तलाई फुटबल वृत्तमा ‘जष्ट फन्टिन डर्बी’ का रूपमा समेत हेरिएको थियो।

फन्टिनले आफ्नो खेल जीवनमा नाइसबाट एक र रेम्स क्लबबाट तीन गरी कुल चार पटक फ्रेन्च लिगको उपाधि जितेका थिए। सन् १९५८ को बालन डी’ओर अवार्डमा तेस्रो स्थान हासिल गरेका फन्टिन जस्ता खेलाडी सम्मिलित सन् १९५८ को फ्रान्सेली टोलीलाई इतिहासकै सबैभन्दा उत्कृष्ट आक्रामक टोली मानिन्छ, जसलाई केवल १७ वर्षीय पेले सम्मिलित तत्कालीन अपराजेय ब्राजिलले मात्र रोक्न सकेको थियो।

यति महान् खेलाडीलाई आजको पुस्ताले धेरै नचिन्नुको मुख्य कारण चोट थियो। सन् १९६० मा २८ वर्षको अल्पायुमै खुट्टा भाँचिएका कारण उनले सन् १९६२ मा फुटबलबाट संन्यास लिनु परेको थियो। फ्रान्सका लागि केवल २१ खेलमा ३० गोल गरेका फन्टिनको ९ वर्षअघि अर्थात् १ मार्च २०२३ मा ८९ वर्षको उमेरमा निधन भएको थियो। उनले आफ्नो जीवनकालमा फ्रान्सले दुई पटक विश्वकप जितेको र आफ्नै देशका युवा स्टार एम्बाप्पेको उदय भएको हेर्न पाएका थिए।