काठमाडौं। शिशु स्वास्थ्य सुधार तथा पूर्ण स्तनपानको महत्त्वबारे जनचेतना जगाउने उद्देश्यका साथ आजदेखि देशभर विश्व स्तनपान सप्ताह सुरु भएको छ। सन् १९९२ देखि मनाउन थालिएको यो सप्ताह हाल विश्व स्वास्थ्य सङ्गठन (डब्लुएचओ) र युनिसेफलगायतका अन्तर्राष्ट्रिय संस्थाहरूको सहकार्यमा विश्वका १२० भन्दा बढी देशहरूमा मनाइँदै आइएको छ।

जीवनको पहिलो ६ महिनासम्म शिशुलाई आमाको दूध मात्र खुवाउने अर्थात् पूर्ण स्तनपानलाई प्रवर्द्धन गर्ने लक्ष्यका साथ सुरु भएको यस सप्ताहले नयाँ अभिभावकहरूमाझ जनचेतना फैलाउन महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्ने अपेक्षा गरिएको छ।

स्वास्थ्य विज्ञहरूका अनुसार जन्मेदेखि छ महिनासम्म शिशुलाई आमाको दूधबाहेक पानी, ग्लुकोज, भिटामिन वा अन्य कुनै पनि खानेकुराको आवश्यकता पर्दैन। शिशुको विकासका लागि चाहिने सम्पूर्ण पोषक तत्त्व, पानी र रोग प्रतिरोधात्मक क्षमता आमाको दूधबाटै प्राप्त हुने भएकाले यो अवधिमा पूर्ण स्तनपान गराउन सिफारिस गरिन्छ।

पूर्ण स्तनपानले शिशुको शारीरिक तथा मानसिक विकासमा सहयोग पुर्‍याउनुका साथै संक्रामक रोगको जोखिम घटाउन र बाल मृत्युदर कम गर्न अहम् भूमिका खेल्ने स्वास्थ्यकर्मीहरू बताउँछन्। यसका साथै स्तनपानले आमाको स्वास्थ्यमा समेत सकारात्मक प्रभाव पार्दछ।

विशेष गरी शिशु जन्मेको एक घण्टाभित्र खुवाइने पहेंलो बिगौती दूध (कोलोस्ट्रम) रोगसँग लड्ने प्रतिरक्षात्मक तत्त्वले भरिपूर्ण हुने भएकाले यसलाई शिशुको पहिलो ‘प्राकृतिक खोप’का रूपमा समेत लिइन्छ।

स्वास्थ्यकर्मीहरूले शिशु छ महिना पूरा भएपछि आमाको दूधका साथमा पोषिलो थप आहार सुरु गर्न र कम्तीमा दुई वर्षसम्म स्तनपानलाई निरन्तरता दिन सबै अभिभावकहरूसँग आग्रह गरेका छन्।