काठमाडौं । अमेरिकी एयरक्राफ्ट क्यारियर (विमानवाहक जहाज) ‘युएसएस अब्राहम लिङ्कन’ लाई लिएर विगत केही दिनदेखि कैयौँ चकित पार्ने दाबीहरू सार्वजनिक भएका छन्। केही मिडिया रिपोर्टहरूमा जहाजमा रहेका सैनिकहरूको मानसिक स्वास्थ्य बिग्रिएको र केही नौसैनिकहरूले समुन्द्रमा हामफाल्ने प्रयास गरेको उल्लेख गरिएको थियो।

यसैबिच जहाजमा ७ जना अमेरिकी सैनिकको मृत्यु भएको दाबीसमेत सार्वजनिक भयो। यद्यपि, अमेरिकी सेन्ट्रल कमान्ड (सेन्टकम) ले यी सबै दाबीहरूलाई पूर्ण रूपमा गलत र भ्रामक भनेको छ। सेन्टकमका अनुसार ‘अब्राहम लिङ्कन’ मा कुनै पनि सेवाकर्मीको मृत्यु भएको छैन।

सेन्टकमका अनुसार गत अगस्ट ३ मा एक नौसैनिक समुन्द्रमा खसेका थिए, तर उनलाई तत्कालै सुरक्षित रूपमा बाहिर निकालिएको थियो। अमेरिकी अधिकारीहरूका अनुसार ती सैनिकलाई आवश्यक उपचार प्रदान गरिएको र थप हेरचाहका लागि जहाज बाहिर पठाइएको थियो। अर्थात्, एक जना सैनिक समुन्द्रमा खसेको घटना निश्चित रूपमा भएको थियो, तर त्यसलाई जहाजमा ७ जनाको मृत्यु भएको भनी जोड्नु पूर्ण रूपमा असत्य हो।

विवादको मुख्य कारण सो विमानवाहक जहाजको लामो समयदेखिको तैनाथीलाई पनि मानिएको छ। युएसएस अब्राहम लिङ्कन सन् २०२५ को नोभेम्बरदेखि निरन्तर तैनाथ छ र यसले २६० दिनभन्दा बढी समय समुन्द्रमै बिताइसकेको छ। सो जहाजमा करिब ५,००० नौसैनिक तथा मरीनहरू कार्यरत छन्। सैनिकका परिवारहरू र केही अमेरिकी सांसदहरूले लामो समयसम्म समुन्द्रमा रहनुपरेको, आवश्यक सामानको अभाव भएको, कमजोर सुविधा र खस्किँदो मानसिक स्वास्थ्यलाई लिएर गम्भीर चिन्ता व्यक्त गरेका छन्।

केही अमेरिकी सञ्चारमाध्यमका रिपोर्टहरूमा धेरै नौसैनिकहरूले समुन्द्रमा हामफालेर आत्महत्याको प्रयास गरेको दाबी गरिएको छ। यद्यपि, अमेरिकी नौसेनाले आत्महत्याका घटनाहरूमा वृद्धि भएको कुरालाई पूर्ण रूपमा अस्वीकार गरेको छ। अमेरिकी रक्षामन्त्री पिट हेगसेथले पनि ‘अब्राहम लिङ्कन’ को खराब अवस्थासँग जोडिएका रिपोर्टहरूलाई तोडमरोड गरी गलत तरिकाले प्रस्तुत गरिएको बताएका छन्।

यद्यपि, लामो समयको तैनाथीलाई लिएर अमेरिकी नौसेनामाथि प्रश्नहरू भने उठिरहेका छन्। धेरै परिवारहरूले आफ्ना आफन्तको मानसिक अवस्था र जहाजभित्रको सुविधालाई लिएर चिन्ता जनाएका छन्। अमेरिकी अधिकारीहरूका अनुसार लामो समयदेखि कार्यरत क्रू (कर्मचारी) लाई राहत दिनका लागि अब ‘युएसएस अब्राहम लिङ्कन’ को स्थानमा ‘युएसएस जोर्ज वासिङ्टन’ लाई पठाउने तयारी भइरहेको छ।

तसर्थ, हालसम्म प्राप्त आधिकारिक जानकारीअनुसार ‘अब्राहम लिङ्कन’ मा ७ जना सैनिकको मृत्यु भएको दाबी पूर्ण रूपमा गलत ठहर्छ। एक नौसैनिक समुन्द्रमा खस्ने घटना अवश्य भएको थियो, तर उनलाई जीवितै उद्धार गरिएको थियो। तैपनि, लामो समयदेखि जारी तैनाथी र सैनिकहरूको मानसिक स्वास्थ्यलाई लिएर उठेका प्रश्नहरूले अमेरिकी नौसेनासमक्ष नयाँ चुनौती भने खडा गरिदिएको छ।