काठमाडौं । क्वान्टम डट्स विकास गरेकोमा तीन वैज्ञानिकलाई रसायनशास्त्रको नोबेल पुरस्कार प्रदान गरिएको छ। यी तीनै वैज्ञानिक अमेरिकामा बस्छन्।

मोंगी जी नोबेल पुरस्कार विजेताहरू मध्ये एक हुन्। बावेन्डी, लुइस ई. ब्रुस र एलेक्सी आइ. एकिमोभले लाखको पुरस्कार साझा गर्नेछन्।

क्वान्टम डट्स के हो?

धेरैजसो मानिसहरूले आफ्नो टिभी सेटहरूमा साना क्रिस्टलहरू देखेका छन् जसका साना थोप्लाहरू रङहरू बनाउन एकसाथ आउँछन्।

वास्तवमा, यी क्वान्टम डटहरू धेरै सानो छन् र तिनीहरूको संख्या एक मिलिमिटरमा लाखौं हुन सक्छ।

सन् १९८० को दशकमा क्वान्टम डट्सको खोजको श्रेय रुसी भौतिकशास्त्री एलेक्सी आई एकिमोभलाई दिइन्छ र पछि अमेरिकी रसायनशास्त्री लुइस ई. ब्रुसले तरल पदार्थमा क्रिस्टल उत्पादन गर्न सकिन्छ भनी पत्ता लगाए।

यसपछि पेरिस मूलका मोंगी जी. बावेन्दीले कणहरूलाई थप नियन्त्रित रूपमा बनाउने विधि पत्ता लगाए।

यी क्वान्टम डटहरू क्यान्सर औषधि र शल्यक्रियाको राम्रो प्रयोगको लागि मेडिकल इमेजिङ र सौर्य प्यानलहरूमा पनि प्रयोग गरिन्छ।